Unia

Nazwa tego hasła odnosi się do więcej niż jednego pojęcia.

Zobacz hasło unia w Wikisłowniku

Pojęcia

• Dobrowolny związek dwóch lub więcej państw (także: osób, partii, stowarzyszeń itp.) przynoszący im korzyści.
• Unia – struktura danych w niektórych językach programowania
• Unia celna – to obszar, wewnątrz którego zniesiono cła i inne opłaty na wszystkie lub niektóre towary i ustalono wspólną zewnętrzną taryfę celną na te towary.
• Unia ekonomiczna – wyższa forma wspólnego rynku.
• Unia osobowa (unia hipostatyczna) – termin teologiczny określający, w ramach części wyznań chrześcijańskich, związek boskiej i ludzkiej natury Jezusa Chrystusa po wcieleniu. Dogmatyczne orzeczenie w tej sprawie wydał w 451 roku Sobór Chalcedoński.
• Unia kościelna – związek dwóch Kościołów (lub ich części) oparty na wspólnocie tradycji, liturgii, doktryny i organizacji (bądź niektórych z tych elementów).
• Unia realna – związek dwóch lub większej liczby państw opartym na wspólnych instytucjach państwowych.
• Unia monetarna – wprowadzenie tej samej waluty w dwóch lub więcej państwach
• Unia personalna – (łac. persona - osoba) związek dwóch lub więcej państw posiadających wspólnego monarchę (króla), przy zachowaniu odrębnego systemu instytucji państwowych
• Unia dynastyczna – związek dwóch, lub więcej państw, w których panują przedstawiciele tej samej dynastii

Partie polityczne

Polskie

• Polska Unia Gospodarcza – partia polityczna zarejestrowana w grudniu 2000 roku
• Polska Unia Socjaldemokratyczna – ugrupowanie polityczne powstałe na początku 1990 roku w efekcie likwidacji i podziału Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.
• Sojusz Lewicy Demokratycznej - Unia Pracy (SLD-UP) – koalicja wyborcza utworzona 17 grudnia 2000 r. przez Sojusz Lewicy Demokratycznej i Unię Pracy.
• Unia Chrześcijańsko-Społeczna (UChS) – polskie stronnictwo polityczne. Powstałe z Chrześcijańskiego Stowarzyszenia Społecznego (ChSS).
• Unia Demokratyczna (UD) – liberalno-demokratyczna partia polityczna powstała po wyborach prezydenckich 1990 r.
• Unia Lewicy III RP – koalicja polskich lewicowych partii politycznych, zawiązana 5 grudnia 2004. Początkowo nosiła nazwę Unia Lewicy
• Unia Polityki Realnej – konserwatywno-liberalna partia polityczna założona jako Ruch Polityki Realnej w 1987 r.
• Unia Polskich Ugrupowań Monarchistycznych – partia polityczna, zarejestrowana 17 kwietnia 1997.
• Unia Pracy (UP) – lewicowa partia polityczna założona w czerwcu 1992
• Unia Prawicy Rzeczypospolitej – koalicja Unii Polityki Realnej, Partii Republikańskiej i kilku mniejszych ugrupowań, startująca wspólnie w wyborach do Sejmu i Senatu w roku 1997
• Unia Wolności (UW) – partia polityczna powstała w kwietniu 1994 r. z połączenia dwu działających od 1990 r. partii: Unii Demokratycznej i Kongresu Liberalno-Demokratycznego (KLD). W 2005 r., przed wyborami parlamentarnymi mającymi się odbyć 25 września, zmieniła nazwę na Partia Demokratyczna - demokraci.pl.

Zagraniczne

• Demokratyczna i Socjalistyczna Unia Ruchu Oporu (fr. Union démocratique et socialiste de la Résistance) – partia polityczna we Francji, istniejąca w czasach IV Republiki. Uczestniczyła w większości jej rządów, począwszy od tymczasowego gabinetu generała Charles'a de Gaulle'a.
• Niemiecka Unia Ludowa (Deutsche Volksunion) – Niemiecka partia polityczna o obliczu skrajnie prawicowym.
• Patriotyczna Unia Kurdystanu, PUK (kurd. Yaketi Nishtimani Kurdistan) – ugrupowanie polityczne założone w Kurdystanie irackim przez Dżalala Talabaniego w czerwcu 1975 roku.
• Slovenská demokratická a kresťanská únia (słow.: Słowacka Unia Chrześcijańska i Demokratyczna), słowacka – partia polityczna założona na początku lat 90.
• Unia (wł. L'Unione) – centrolewicowa koalicja wyborcza we Włoszech.
• Unia Francuska (fr. Union Française) – jednostka polityczna, powstała zgodnie z przepisami francuskiej konstytucji z 27 października 1946, która zastąpiła francuskie imperium kolonialne. Sama przetrwała do 1958 roku, gdy zastąpiono ją Wspólnotą Francuską.
• Unia na rzecz Europy Narodów (UEN, ang. Union for a Europe of the Nations) – grupa skrajnie prawicowych (w większości konserwatywnych i eurosceptycznych) partii w Parlamencie Europejskim.
• Unia Wolności - Unia Demokratyczna (czes. Unie svobody – Demokratická unie lub US-DEU) – liberalna prawicowa partia polityczna w Republice Czeskiej.
• Union Nationale – partia polityczna działająca w prowincji Quebec w Kanadzie. Partia reprezentowała ideologię konserwatywną o wyraźnym, nacjonalistycznym zabarwieniu.
• Union pour la Démocratie Française, Unia na rzecz Demokracji Francuskiej, UDF – koalicja wyborcza utworzona w 1974 roku, w której skład weszły niegaullistowskie partie prawicowe o profilu chrześcijańsko-demokratycznym. Jej pierwszym przywódcą był Valéry Giscard d'Estaing, który w tym samym roku został prezydentem Francji.
• Union pour un Mouvement Populaire – (UMP), Unia na rzecz Ruchu Ludowego – francuska, prawicowa partia polityczna. UMP jest członkiem Międzynarodowej Unii Demokratów.
• Union des Démocrates pour la République – Unia Demokratów na rzecz Republiki, UDR – francuska, prawicowa partia polityczna, znana także jako Partia Gaullistów.
• Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna
  • Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna – niemiecka partia polityczna
  • Unia Chrześcijańsko-Demokratyczna – włoska partia polityczna
• Unia Chrześcijańsko-Społeczna – niemiecka partia polityczna

Organizacje, instytucje i związki

• Unia Europejska (UE) – gospodarczo-polityczny związek dwudziestu siedmiu, w chwili obecnej, krajów europejskich, będący efektem wieloletniego zbliżania się krajów z Europy.
• Europejska Unia Nadawców (ang. European Broadcasting Union, w skrócie EBU), nazywana także Eurowizją, powstała w 1950 roku jako organizacja skupiająca publiczne (niekomercyjne) stacje radiowe i telewizyjne Europy Zachodniej w celu wymiany realizowanych programów i wspólnej produkcji audycji dla widzów w wielu krajach.
• Europejska Unia Płatnicza (EUP) powstała na mocy umowy państw Organizacji Współpracy Gospodarczej w Europie (OEEC) z 19 września 1950.
• IUCN – Światowa Unia Ochrony Przyrody – The World Conservation Union,IUCN to międzynarodowa organizacja zajmująca się ochroną przyrody.
• Międzynarodowa Unia Astronomiczna (ang. International Astronomical Union / fr. Union Astronomique Internationale – IAU/UAI/MUA) – międzynarodowa organizacja zrzeszająca 9040 zawodowych astronomów
• Międzynarodowa Unia Chemii Czystej i Stosowanej (ang. International Union of Pure and Applied Chemistry, w skrócie IUPAC [jupak]) – międzynarodowa organizacja zajmująca się przede wszystkim standaryzacją symboliki, nazewnictwa i wzorców wielkości fizycznych stosowanych przez chemików na całym świecie.
• Międzynarodowa Unia Matematyczna, ang. International Mathematical Union (IMU), elitarna korporacja stowarzyszeń matematycznych, założona w 1950 r.
• Międzynarodowa Unia Telekomunikacyjna – organizacja wyspecjalizowana Organizacji Narodów Zjednoczonych, ustanowiona w celu standaryzowania oraz regulowania rynku telekomunikacyjnego i radiokomunikacyjnego.
• Międzynarodowa Unia Łyżwiarska (International Skating Union) – międzynarodowa organizacja zrzeszająca krajowe związki sportów łyżwiarskich.
• Unia Panamerykańska – Organizacja Państw Amerykańskich (OPA) utworzona w 1948 roku na konferencji w Bogocie jako sukcesorka istniejącej od 1889 roku Unii Panamerykańskiej.
• Unia – polska katolicka organizacja polityczno-wojskowa 1940-1945
• Unia Afrykańska (UA, ang. African Union) – organizacja międzynarodowa o charakterze politycznym, wojskowym i gospodarczym, obejmująca swym zasięgiem wszystkie państwa afrykańskie (oprócz Maroka) powołana w miejsce Organizacji Jedności Afrykańskiej 9 lipca 2002 roku na szczycie w Durbanie.
• Unia Zachodnioeuropejska – UZE (Western European Union – WEU) została utworzona w 1954 po przekształceniu powstałej w 1948 Unii Zachodniej grupującej Francję, Wielką Brytanię i kraje Beneluksu.
• Union Cycliste Internationale – UCI czyli Międzynarodowa Unia Kolarska
• Unia Utrechcka Kościołów Starokatolickich – związek samodzielnych krajowych kościołów starokatolickich, uznających te same podstawy wiary, te same porządki ustrojowe i liturgiczne, tworzących tym samym wspólnotę kościołów starokatolickich.
• Unia Gospodarczo-Walutowa (UGW) – instytucja UE do spraw funduszów walutowych, zrzeszająca 15 państw Unii.

Umowy historyczne

• Unia brzeska – unia kościelna zawarta w roku 1596 między częścią biskupów prawosławnych Rzeczypospolitej Obojga Narodów, a Kościołem katolickim na synodzie w Brześciu.
• Unia grodzieńska (1432) – jeden z aktów unii polsko-litewskiej.
• Unia horodelska (2 października 1413) – wprowadziła instytucję odrębnego wielkiego księcia na Litwie, wspólne sejmy i zjazdy polsko-litewskie, urzędy wojewodów i kasztelanów na Litwie, a litewską szlachtę zrównała z polskimi rodami.
• Unia kalmarska – zawarta 20 lipca 1397 na zamku w Kalmarze (Szwecja) unia między Danią, Szwecją i Norwegią.
• Unia krakowsko-wileńska, zwana też unią wileńską – porozumienie polsko-litewskie zawarte w dokumentach podpisanych w Krakowie 6 maja 1499 r. i w Wilnie 24 lipca tegoż roku.
• Unia lubelska – był to związek Polski z Litwą zawarty na Sejmie lubelskim.
• Unia mielnicka, rzadziej nazywana piotrkowsko-mielnicką – unia polsko-litewska zawarta w Piotrkowie 3 października 1501 r. i zatwierdzona przez Aleksandra Jagiellończyka 23 października tegoż roku w Mielniku.
• Unia polsko-litewska – związek Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego. 1447-92 i 1501-69 tylko unia personalna, od 1569 unia realna (Rzeczpospolita Obojga Narodów)
• Unia w Krewie (14 sierpnia 1385) – połączenie unią personalną Królestwa Polskiego z Wielkim Księstwem Litewskim.
• Unia wileńska – hasło odnosi się do więcej niż jednego artykułu
• Unia wileńsko-radomska (1401) – oddała dożywotnio rządy na Litwie Witoldowi jako wielkiemu księciu z zachowaniem dla Władysława Jagiełły władzy zwierzchniej.
• Unia z Arras 1579 – traktat zawarty 6 stycznia 1579 r. Arras (hol. Atrecht) przez południowe prowincje Niderlandów (dzisiejsza Walonia i francuskie Nord-Pas-de-Calais), które poddały się panowaniu króla Filipa II.

Unia utrechcka – unia zawarta w 1579 r. przez północne prowincje Niderlandów. Unia Ewangelicka (Unia Protestancka) – unia zawiązana w 1608 roku.

Kluby sportowe

• Unia Ząbkowice – polski klub piłkarski z Dąbrowy Górniczej
• Unia Janikowo – klub piłkarski z Janikowa
• Unia Dąbrowa Górnicza – polski klub piłkarski z Dąbrowy Górniczej
• Unia Leszno – klub sportowy z Leszna
• Unia Racibórz – klub sportowy z Raciborza
• Unia Swarzędz – polski klub piłkarski ze Swarzędza.
• Unia Tarnów – polski klub piłkarski z Tarnowa, będący jedną z sekcji Zakładowego Klubu Sportowego Unia Tarnów.
• Unia Tczew – klub sportowy z Tczewa
• Unia Wąbrzeźno - klub piłkarski z Wąbrzeźna

Inne znaczenia

• Unia – w teorii mnogości inna nazwa sumy zbiorów.
• Unia – miejscowość w województwie wielkopolskim
• Unia – określenie stanów, które pozostały w składzie Stanów Zjednoczonych Ameryki (USA) podczas domowej wojny secesyjnej 1861-1865.
• Unia baz namiotowych – umowa między bazami namiotowymi.
• Unia - album fińskiego zespołu muzycznego Sonata Arctica.

Zobacz też

• Union

Tekst udostępniany na licencji Creative Commons.